admin“Je hebt vandaag zo goed gewerkt, je verdient chocoladetaart! Dus, vraag maar aan je moeder!” Dat werd op school tegen mijn zoon gezegd, toen we daar een gesprekje hadden.
Op dat moment wist ik niet zo goed hoe ik moest reageren. Het was goed bedoeld en blijkbaar had mijn zoon deze externe motivatie nodig om hard te werken. Maar mijn gedachte was: waarom belonen met ongezond eten? Waarom überhaupt met eten? Wat leer je een kind dan?
Belonen met eten
Belonen met eten: je ontkomt er bijna niet aan. Het is makkelijk en het ligt voor de hand. Als er iets te vieren valt, is er vaak iets lekkers te eten bij. Je hebt sowieso verjaardagen, feestjes en traktaties. Dat mag en dat is leuk. Maar wat ik mij afvraag: waar ligt de grens? En waar ligt jouw grens?
Beloon jij jezelf ook met eten na een dag hard werken? En wat is het effect daarvan op jou?
Vaak ongezond
Belonen met eten gebeurt vaak met iets ongezonds (snoep, koek, chips, chocolade). Dat komt omdat het menselijk lichaam van nature dol is op suiker en vet. Het is evolutionair bepaald.
Suiker en vet levert veel energie (calorieën) op. In de oertijd vergrootte calorierijk eten je overlevingskansen aanzienlijk. In tegenstelling tot de oertijd, is vet en suikerrijk eten tegenwoordig altijd en overal beschikbaar en zonder moeite te verkrijgen. Dat is één van de redenen waardoor veel mensen moeite hebben om op gewicht te blijven.
Ons brein reageert nog steeds even (oer-) enthousiast op suikers en vet. Als je het eet of drinkt, gaat je beloningssysteem in werking. Hoe lekkerder je het vindt (vaak dus suikers, vet, zout), hoe meer het voelt als een beloning.
Het risico: emotie-eten
Wanneer je beloont met eten, geef je onbewust de boodschap mee dat je het eten verdient, als je je op een bepaalde manier voelt.
Je hersenen leggen de verbinding tussen de emotie en het eten. Dat gebeurt al van kinds af aan en geldt ook voor troosten. Voorbeelden:
“Je hebt mij zo goed geholpen, kies maar wat lekkers!”
“Je bent zo lief geweest, je verdient een snoepje.”
“Ach ben je gevallen? Nou kom maar, dan krijg je een snoepje”
En bij volwassenen zie ik dit:
“Ik heb een lange drukke dag gehad, dus ’s avonds verdien ik chips.”
“Ik ben ongesteld (voel me niet top), dus ik mag die reep chocolade”
“Ik vier weekend, dus ongezond eten en drinken mag. Ik heb tenslotte de hele week al zo opgelet.”
Je brein legt de link: de volgende keer dat je je zo voelt of in die situatie zit, denk je automatisch aan de snack, omdat je het verdient. Als je er vaker op die manier aan toe geeft, wordt het emotie-eten. Je ontwikkelt een ongezonde relatie met eten. Doordat het daarbij vaak om suiker- en/of vetrijk eten gaat, werkt dit overgewicht in de hand.
Gezonde leefgewoonten aanleren is super belangrijk
Als ouder ben ik verantwoordelijk dat mijn kinderen gezond opgroeien. In ieder geval voor zover ik dat kan. Ik gun het hen, dat ze gezonde leefgewoonten aanleren. Dat is niet altijd makkelijk. Want ook ik wil het gezellig houden en niet te streng zijn. Te streng zijn werkt bovendien averechts. Daarom mogen mijn kinderen elke dag één keer iets van snoep: omdat ze dat lekker vinden.
En dus niet omdat ze het verdienen!
Ze verdienen namelijk dat ze gezond blijven. En dat wij hen leren wat nodig is om gezond te leven. Zodat zij (later) niet hoeven de dealen met overgewicht.
Voor mij ligt de grens van het belonen met eten daarom bij ‘de uitzondering’. Dus geen chocoladetaart na een dag goed werken op school…
Herken je dit? Waar ligt jouw grens? Laat een berichtje achter!
